وبلاگ
بررسی اخذ انواع ضمانت نامه گمرکی در سال 1404
تیر
بررسی اخذ انواع ضمانت نامه گمرکی در سال 1404
انواع ضمانت نامه گمرکی : همانطور که قبلا هم گفته شد آشنایی با اصطلاحات و روند پروسه سلسله فرایندهای مربوط به امور بازرگانی و ترخیص کالا روند کارهای تجاری را بسیار سهل تر می کند. در این مقاله از تاژ ترخیص قصد داریم راجعبه انواع ضمانت نامه گمرکی صحبت کنیم.
ضمانت نامه گمرکی ابزار مهمی است که در فرآیند تجارت بینالمللی به منظور تسهیل ترخیص کالا از گمرک مورد استفاده قرار میگیرد. این ضمانتها تضمین کننده پرداخت هزینههای گمرکی و مالیاتهای واردات و صادرات برای تجار هستند. در جریان ترخیص کالا، ضمانتنامه گمرکی نقش مهمی در اطمینان از رعایت تعهدات مالی و گمرکی ایفا میکند.
انواع مختلفی از ضمانت نامه گمرکی وجود دارد که شامل ضمانت نامه ترانزیت کالا، ضمانت نامه ترخیص موقت کالا و ضمانت نامه ارزی میشود. هرکدام از این ضمانتها ویژگیها و شرایط خاص خود را دارند که برای انجام واردات و صادرات کالا به طور صحیح و در زمان مناسب باید به آنها توجه شود.
تعریف ضمانت نامه گمرکی
ضمانت نامه گمرکی یک نوع سند است که از طرف یک شخص حقیقی یا حقوقی (معمولاً صادرکنندگان یا واردکنندگان) به گمرک ارائه میشود و به عنوان تضمین برای پرداخت هرگونه هزینه یا مالیاتهای گمرکی و عوارض مربوط به کالاها و یا محصولات وارداتی یا صادراتی عمل میکند. در بسیاری از مواقع، دریافت ضمانت نامه گمرکی الزامی است و عدم ارائه آن میتواند مشکلات متعددی برای تاجر ایجاد کند.
ضمانت نامه گمرکی همچنین به عنوان تعهدی از سوی بانک جهت پرداخت بهموقع هزینههای ورودی کالا و سایر هزینه های گمرکی در نظر گرفته میشود. بازرگانانی که قادر به پرداخت نقدی هزینههای گمرکی نیستند، باید یک ضمانتنامه با مدت زمان مشخص، معمولاً شش ماه یا نه ماه، به گمرک ارائه دهند.
انواع ضمانت نامه های گمرکی
در روند گمرکی ایران، ضمانت نامه گمرکی در قالب چند دسته متفاوت صادر میشود. هر نوع از این ضمانت نامهها در شرایط خاصی به کار گرفته میشود و با هدف تسهیل جریان واردات، صادرات و عبور کالا بین گمرکها مورد استفاده قرار میگیرد.
ضمانت نامه ترانزیت کالا
تاجران و شرکتهایی که کالا را از یک مرز ورودی وارد کرده و از گمرک دیگری خارج میکنند، میتوانند از ضمانت نامه گمرکی مخصوص ترانزیت استفاده کنند. این ضمانتنامه تضمینی برای پرداخت حقوق ورودی، عوارض و اطمینان از عبور قانونی کالا به گمرک مقصد است. وجود چنین ضمانتی امکان جابهجایی امن و قابل پیگیری بار را فراهم میکند.
ضمانت نامه ترخیص موقت کالا
در مواردی که واردات کالا با هدف موقت انجام میشود، مانند نمایشگاه، تولید نمونه یا استفادههای غیرتجاری، استفاده از ضمانت نامه گمرکی ترخیص موقت الزامی است. این نوع ضمانت نامه به گمرک اطمینان میدهد که کالا پس از پایان فعالیت مورد نظر، به خارج از کشور بازگردانده میشود.
ضمانت نامه ارزی
در فرآیندهای بینالمللی که دو طرف قرارداد در کشورهای مختلف قرار دارند، بانک فروشنده میتواند از طریق بانک خریدار اقدام به صدور ضمانت نامه گمرکی کند. این ضمانت نامه در صورتی فعال میشود که فروشنده به تعهدات خود عمل نکند. در چنین شرایطی، خریدار میتواند از این ابزار برای حفظ منافع خود بهرهمند شود.
ضمانت نامه پاساوان کالا
اگر تاجری امکان پرداخت عوارض گمرکی در لحظه ورود را نداشته باشد یا شرایط نگهداری کالا در انبار گمرک برای او فراهم نباشد، میتواند با استفاده از ضمانت نامه گمرکی پاساوان، بار خود را با نظارت گمرک به انبار یا گمرک دیگری منتقل کند. این ضمانت نامه تا زمان تسویه کامل هزینهها اعتبار دارد و سپس توسط گمرک باطل میشود.
چگونگی صادر شدن ضمانت نامه گمرکی
برای دریافت ضمانت نامه گمرکی، باید از طریق نهادهایی مانند بانکها، شرکتهای بیمه یا مؤسسات مالی اقدام شود. این سند به عنوان پشتیبانی مالی صادر میشود تا در صورت عدم انجام تعهدات تجاری، هزینههایی نظیر عوارض، مالیاتها یا هزینههای ترخیص کالا جبران شود. در واقع صدور ضمانت نامه گمرکی تضمین میکند که در صورت بروز مشکل، دولت یا گمرک بتواند مبالغ مورد انتظار را از محل ضمانت نامه دریافت کند؛ بنابراین لازم است قبل از شروع فرآیند واردات یا ترخیص، هماهنگیهای لازم با یکی از این نهادها انجام شود.
بانکها و شرکتهای بیمه بسته به شرایط متقاضی، مدارک و نوع کالا، اقدام به ارزیابی میکنند و پس از طی مراحل مشخص، ضمانت نامه گمرکی را صادر خواهند کرد. این روند به کاهش ریسکهای گمرکی و تسهیل تعامل با سازمانهای دولتی کمک میکند.
مدارک مورد نیاز برای صدور ضمانت نامه گمرکی
برای صدور ضمانت نامه گمرکی لازم است پس از ثبت درخواست، مدارکی را به یکی از بانکها، مؤسسات مالی یا شرکتهای بیمه ارائه دهید. این مدارک به منظور ارزیابی شرایط متقاضی و بررسی صحت اطلاعات دریافت میشوند. مدارک مورد نیاز برای صدور ضمانت نامه گمرکی شامل موارد زیر است:
- نسخهای از پیشفاکتور یا پروفرما
- فاکتور رسمی خرید کالا
- مجوز واردات کالا از مراجع مربوطه
- مدارک هویتی مانند کارت ملی و شناسنامه
- اطلاعات حساب بانکی و سوابق مالی متقاضی
اهمیت استفاده از ضمانت نامه گمرکی
استفاده از ضمانت نامه گمرکی برای فعالان حوزه تجارت خارجی مزایای مختلفی دارد که باعث میشود فرآیند واردات با اطمینان بیشتری دنبال شود. این نوع ضمانت نامه به عنوان ابزاری برای ایجاد پشتوانه مالی میان واردکننده و گمرک شناخته میشود. مزایای استفاده از ضمانت نامه گمرکی شامل موارد زیر است:
- ایجاد حس اطمینان میان تاجر و گمرک
- ارتقای امنیت در روند نقلوانتقالات مالی مرتبط با واردات
- تسریع در روند ترخیص کالا از گمرک
- جلوگیری از پرداخت هزینههای مازاد یا جریمههای پیشبینینشده
شرایط دریافت ضمانت نامه گمرکی 
شرایط دریافت ضمانت نامه گمرکی بستگی به نوع فعالیت واردکننده و الزامات تعیینشده توسط گمرک دارد. در برخی موارد، امکان استفاده از این نوع ضمانت برای پرداخت مرحلهای حقوق ورودی فراهم شده که به تسهیل روند ترخیص کمک میکند. ضمانت نامه گمرکی میتواند ابزاری مطمئن برای هماهنگی بهتر میان واردکننده و سازمان گمرک باشد.
واحدهای فعال در زمینه تولید، تجارت و شرکتهای دانشبنیان این امکان را دارند که از ضمانت نامه گمرکی مطابق با ماده ۶ قانون امور گمرکی بهرهمند شوند. این شیوه به آنها اجازه میدهد هزینههای واردات را به صورت مرحلهای تسویه کنند، بدون این که فرآیند ترخیص متوقف شود. بانکها میتوانند تا پایان اسفند ۱۴۰۴، ضمانت نامه گمرکی را به عنوان تضمینی برای پرداخت مالیات بر ارزش افزوده اظهارنامههایی که تا اول آذر ۱۴۰۴ ثبت شدهاند، بپذیرند. این موضوع به واردکنندگان کمک میکند که از فشارهای مالی یکباره جلوگیری کنند و پرداختها را در بازه زمانی مشخص انجام دهند.
مدت اعتبار ضمانت نامه گمرکی
مدت زمان اعتبار ضمانت نامه گمرکی معمولاً به صورت محدود و برای یک بازه مشخص تعیین میشود؛ این بازه اغلب یکساله در نظر گرفته میشود. با این حال، زمان بندی نهایی ممکن است بر اساس نوع کالا یا توافق با مرجع صادرکننده متفاوت باشد.
برخی فاکتورها مانند ماهیت فعالیت تجاری، سطح اعتبار متقاضی و شرایط تعیینشده از سوی گمرک میتوانند در مدت اعتبار ضمانت نامه گمرکی نقش داشته باشند. این موارد ممکن است باعث کوتاهتر یا بلندتر شدن بازه اعتبار نسبت به حالت معمول شوند. در نتیجه برای تمدید یا استفاده بهینه از ضمانت نامه گمرکی، بررسی دقیق شرایط گمرک و همچنین مشورت با صادرکننده ضمانت نامه توصیه میشود تا محدودیتی در فرآیند واردات ایجاد نشود.
استعلام ضمانت نامه
برای دریافت استعلام ضمانت نامه گمرکی، متقاضی باید به نهادی که ضمانت نامه را صادر کرده مراجعه کند. به عنوان نمونه، چنانچه ضمانت نامه گمرکی از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی صادر شده باشد، متقاضی میتواند از طریق سامانه این صندوق به نشانی inif.ir مراحل پیگیری را انجام دهد.
در این سامانه پس از ورود به صفحه اصلی، بخشی برای استعلام در نظر گرفته شده که از طریق منوی بالای صفحه قابل دسترسی است. با انتخاب گزینه مرتبط با استعلام ضمانت نامه گمرکی، اطلاعات لازم برای پیگیری وضعیت ضمانت نامه نمایش داده میشود. دسترسی به اطلاعات دقیق و بهروز درباره وضعیت ضمانت نامه گمرکی، به واردکنندگان و سایر کاربران این امکان را میدهد تا فرآیند ترخیص کالا را با اطمینان بیشتری پیش ببرند و از بروز تاخیرهای احتمالی جلوگیری کنند.
کارمزد صدور ضمانت نامه گمرکی
هزینه صدور ضمانت نامه گمرکی تحت عنوان کارمزد از متقاضی دریافت میشود و مبلغ آن بسته به شرایط مختلف متفاوت است. این هزینه معمولاً بهصورت درصدی از مبلغ درجشده در ضمانت نامه گمرکی محاسبه میشود و نرخ آن توسط نهادهایی مانند بانک مرکزی اعلام میشود. برای بسیاری از افراد، یکی از سؤالات رایج در زمان درخواست ضمانت نامه گمرکی، میزان دقیق کارمزد آن است. در پاسخ به این موضوع، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نرخهای مشخصی را برای صدور این نوع ضمانت نامهها تعیین کرده که به صورت عمومی قابل مشاهده است.
پیش از اقدام برای دریافت ضمانت نامه گمرکی، اطلاع از جزئیات هزینهها و مقایسه آنها با شرایط مالی شخص، میتواند نقش مؤثری در تصمیمگیری ایفا کند. همچنین مراجعه به بانک یا مؤسسه صادرکننده بهترین روش برای به دست آوردن نرخ بهروز کارمزد است.
نمونه ضمانت نامه گمرکی
در این بخش، نمونهای از ضمانت نامه گمرکی آورده شده است که میتواند به عنوان راهنمایی برای تنظیم و استفاده از این نوع ضمانتها در فرآیند ترخیص کالا از گمرک مورد استفاده قرار گیرد. در ادامه، نمونهای از ضمانت نامه گمرکی را مشاهده خواهید کرد:
ضمانت نامه گمرکی قابل تمدید، چه نوع ضمانت نامه ای است؟
ضمانت نامه گمرکی قابل تمدید به آن دسته از ضمانت نامهها گفته میشود که در صورت درخواست گمرک، امکان تمدید آنها پس از پایان اعتبار اولیه وجود دارد. این نوع ضمانت نامه گمرکی در شرایط خاص و با هماهنگی صادرکننده، میتواند برای دوره جدیدی تمدید شود. در مقابل، برخی از انواع ضمانت نامه گمرکی از نوع غیر قابل تمدید هستند؛ یعنی پس از پایان اعتبارشان، امکان تمدید مجدد آنها وجود ندارد و در صورت نیاز، باید ضمانت نامه جدید صادر شود.
شناخت تفاوت بین ضمانت نامههای قابل تمدید و غیر قابل تمدید در فرآیندهای واردات یا ترخیص کالا اهمیت دارد، چرا که مدت اعتبار ضمانت نامه گمرکی بر برنامهریزی تجاری و پیگیریهای گمرکی تأثیر مستقیم میگذارد.
ثبت حسابداری ضمانت نامه گمرکی
روند ثبت حسابداری ضمانت نامه گمرکی به این شکل است که ابتدا باید مبلغی که به عنوان ضمانت از سوی بانک دریافت و بلوکه شده است، در حساب سپرده بانکی ثبت شود. این مبلغ پس از ابطال ضمانت نامه گمرکی به متقاضی باز میگردد. همچنین، هزینهای که بانک برای صدور ضمانت نامه گمرکی از متقاضی دریافت میکند، باید به طور جداگانه در حسابداری مربوطه ثبت شود. این کارمزد بهعنوان هزینه خدمات بانکی در فرایند صدور ضمانت نامه گمرکی محسوب میشود و در ثبتهای مالی قابل انعکاس است.
در کل، فرایند ثبت حسابداری ضمانت نامه گمرکی باید دقیق و مطابق با دستورالعملهای مالی انجام شود تا همواره اطلاعات درست و بهروز در دسترس باشد.
قانون ضمانت نامه گمرکی در سال 1404
در سال ۱۴۰۴، گمرک جمهوری اسلامی ایران مجموعهای از دستورالعملهای جدید را برای نحوه دریافت و استفاده از ضمانت نامه گمرکی در کشور منتشر کرد. این دستورالعملها با هدف ساماندهی بهتر فرآیندهای تجاری، تسهیل واردات و صادرات و در عین حال حمایت از تولید داخلی طراحی شده است.
یکی از نکات مهم این تغییرات، معرفی قوانین جدید برای اخذ ضمانت نامه گمرکی در بخشهای مختلف گمرکی کشور است که شامل مواردی همچون حقوق ورودی، مالیات بر ارزش افزوده و فرآیندهای مختلف تجاری میشود. این دستورالعملها به طور ویژه شرایط اخذ ضمانت نامه گمرکی از سوی فعالان اقتصادی مختلف مانند واحدهای تولیدی، بازرگانان و شرکتهای دانشبنیان را تعریف کردهاند.
برای مثال یکی از موارد مهمی که در این دستورالعمل آمده، پذیرش ضمانت نامه گمرکی مربوط به مالیات بر ارزش افزوده برای کالاهایی است که تا اول آذرماه اظهار شدهاند، با سررسید ۲۵ اسفند همان سال. این اصلاحات میتواند به بهبود وضعیت نقدینگی و تسهیل کار تجاری برای تولیدکنندگان کمک کند. از دیگر جزئیات مهم این دستورالعملها، نحوه دریافت ضمانت نامه گمرک برای فرآیندهای مختلف مانند ورود موقت، ترانزیت داخلی و خارجی و صادرات کالاهای مشمول عوارض است.
هدف نهایی این تغییرات، ارتقا شفافیت و هماهنگی در اجرای رویههای گمرکی و کاهش مشکلاتی است که ممکن است ناشی از برداشتهای سلیقهای و عدم هماهنگی در دستگاههای اجرایی به وجود آید.
انواع ضمانت نامه گمرکی
انواع ضمانت نامه گمرکی شامل ضمانت نامه ترانزیت کالا، ضمانت نامه ترخیص موقت کالا، ضمانت نامه ارزی و ضمانت نامه پاساوان کالا هستند.
مدت اعتبار ضمانت نامه گمرکی در ایران، مدت اعتبار ضمانت نامه گمرکی معمولاً طبق قوانین گمرکی کشور و توافقات بین واردکننده و گمرک تعیین میشود. این مدت میتواند از چند ماه تا یک سال متغیر باشد؛ در برخی موارد ضمانت نامه های گمرکی به صورت موقت هستند.
جمع بندی
همانطور که در مقاله به طور تفصیل توضیح داده شد، ضمانت نامه گمرکی یک ابزار مهم در فرآیند تجارت بینالمللی است که به واردکنندگان و صادرکنندگان این امکان را میدهد که تعهدات مالی خود را در هنگام ترخیص کالا از گمرک تضمین کنند. این ضمانتها با توجه به نوع خود شرایط خاصی دارند که تجار باید آنها را بهخوبی بشناسند. آگاهی از انواع ضمانت نامه گمرکی و مدت زمان اعتبار آنها به واردکنندگان و صادرکنندگان کمک میکند تا مراحل واردات و صادرات را به طور مؤثرتر و بدون تأخیر انجام دهند. ضمانت نامه گمرکی یک ابزار کاربردی در تسهیل تجارت بینالمللی است که شناخت دقیق از نحوه استفاده و شرایط آن میتواند به تجار و بازرگانان کمک کند تا فرآیندهای گمرکی را به بهترین شکل مدیریت کنند.
نگارنده مقاله بررسی اخذ انواع ضمانت نامه گمرکی : آقای مهندس مهدی شکوری، مشاور و مدرس امور ترخیص کالا
جهت برخورداری از مشاوره ترخیص کالا می توانید با شماره ۰۹۳۸۲۶۹۵۲۷۰ تماس بگیرید.
