آشنایی با مجوز قرنطینه نباتی

آشنایی با مجوز قرنطینه نباتی

آشنایی با مجوز قرنطینه نباتی : در این مقاله از تاژ ترخیص قرار بر این است که به تعریف مجوز قرنطینه نباتی بپردازیم. مجوز قرنطینه نباتی یکی از الزامات مهم در واردات و صادرات محصولات کشاورزی و گیاهی است که با هدف جلوگیری از انتقال آفات، بیماری‌ها و عوامل خسارت‌زا بین کشورها صادر می‌شود. این مجوز نقش مستقیمی در حفظ سلامت بخش کشاورزی، محیط زیست و امنیت غذایی دارد و بدون آن ترخیص بسیاری از کالاهای نباتی امکان‌پذیر نیست. آشنایی با شرایط، مراحل و مدارک لازم برای دریافت این مجوز می‌تواند از توقف کالا در گمرک جلوگیری کند؛ در ادامه مقاله، جزئیات کامل گواهی بهداشت نباتی را بررسی می‌کنیم.

تعریف مجوز قرنطینه نباتی 
مجوز قرنطینه نباتی یک گواهی رسمی و الزامی در واردات کالا و صادرات کالا کشاورزی است که با هدف جلوگیری از انتقال آفات، بیماری‌ها و عوامل آلوده‌کننده گیاهی صادر می‌شود. این مجوز تحت نظارت کنوانسیون بین‌المللی حفاظت از گیاهان (IPPC) قرار دارد و نقش مهمی در حفظ امنیت زیستی کشورها ایفا می‌کند. برای دریافت آن، کالا باید توسط کارشناسان واحد حفظ نباتات بررسی شود و تأییدیه لازم از سازمان‌های مرتبط زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی اخذ گردد.

مراحل اخذ مجوز قرنطینه نباتی گمرک
✔️برای اخذ مجوز قرنطینه نباتی گمرک، ابتدا نوع محصول مشخص می‌شود تا تعیین گردد مشمول مقررات نباتی است یا خیر.
✔️در مرحله بعد، قوانین و الزامات قرنطینه کشور مبدأ و مقصد بررسی می‌شود تا محدودیت خاصی وجود نداشته باشد.
✔️سپس مدارک لازم مانند گواهی بهداشت گیاهی، مشخصات محموله و اسناد تجاری جمع‌آوری می‌گردد.
✔️درخواست مجوز از طریق سامانه یا مراجعه به واحد حفظ نباتات ثبت می‌شود.
✔️کارشناسان قرنطینه محصول و مدارک را بررسی و در صورت نیاز نمونه‌برداری انجام می‌دهند.
✔️پس از تأیید نهایی و پرداخت هزینه‌های مربوطه، مجوز قرنطینه نباتی صادر و قابل استفاده در گمرک خواهد بود.

مدت اعتبار مجوز قرنطینه نباتی
مدت اعتبار گواهی بهداشت نباتی بسته به نوع محصول، کشور مبدأ و مقصد، و مقررات جاری می‌تواند متفاوت باشد. در بسیاری از موارد، این مجوز برای یک محموله مشخص و در بازه زمانی محدود صادر می‌شود و معمولاً چند ماه اعتبار دارد، اما برای برخی کالاها یا قراردادهای بلندمدت، اعتبار طولانی‌تری در نظر گرفته می‌شود. توجه به تاریخ انقضا اهمیت بالایی دارد، زیرا پایان اعتبار می‌تواند باعث توقف کالا در گمرک یا بروز هزینه‌های اضافی در گمرک شود.

اخذ مجوز قرنطینه نباتی برای کالاهای ضروری
اخذ مجوز قرنطینه نباتی برای کالاهایی الزامی است که می‌توانند به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم عامل انتقال آفات، بیماری‌ها و عوامل مخرب گیاهی به کشور مقصد باشند.

✔️گیاهان زینتی و زنده: انواع گل‌ها، گیاهان آپارتمانی، نهال‌ها و گیاهان زنده به دلیل احتمال حمل آفات پنهان یا عوامل بیماری‌زا، حتماً مشمول مقررات قرنطینه نباتی هستند.
✔️میوه‌ها و سبزیجات تازه و خشک: محصولات خوراکی گیاهی، چه به‌صورت تازه و چه خشک‌شده، باید از نظر بهداشت گیاهی بررسی شوند تا از انتقال آفات و بیماری‌های قرنطینه‌ای جلوگیری شود.
✔️بذر، نشا و مواد تکثیری گیاهان: بذرها و اقلام مورد استفاده برای کشت و تکثیر، حساس‌ترین گروه محسوب می‌شوند و اخذ مجوز قرنطینه برای آن‌ها اهمیت بالایی دارد.
✔️خوراک دام با منشأ گیاهی: علوفه، غلات و سایر نهاده‌های گیاهی مورد استفاده در تغذیه دام، در صورت آلودگی می‌توانند منجر به گسترش آفات نباتی شوند و نیازمند مجوز هستند.
✔️محصولات تراریخته کشاورزی: در کشورهایی که واردات محصولات اصلاح ژنتیکی‌شده تحت کنترل است، دریافت مجوز قرنطینه نباتی به همراه مجوزهای تکمیلی الزامی خواهد بود.
✔️کالاهای نباتی پرریسک: هر نوع کالای گیاهی که پتانسیل انتقال آفات، قارچ‌ها یا بیماری‌های گیاهی را داشته باشد، حتی اگر مصرف مستقیم نداشته باشد، مشمول بررسی و اخذ مجوز قرنطینه نباتی است.

مدارک لازم برای اخذ مجوز قرنطینه نباتی
برای دریافت مجوز قرنطینه نباتی، ارائه مجموعه‌ای از مدارک تخصصی الزامی است تا سلامت گیاهی کالا و انطباق آن با مقررات کنترل شود.

مدارک لازم برای اخذ مجوز قرنطینه نباتی
✔️فرم درخواست مجوز قرنطینه نباتی: فرم رسمی که توسط واردکننده یا نماینده قانونی تکمیل می‌شود و مشخصات کالا، مبدا و مقصد در آن درج می‌گردد.
✔️شرح کامل کالا: توضیحات دقیق درباره نوع محصول نباتی، کاربرد، منشا تولید، نحوه بسته‌بندی و وضعیت فرآوری که مبنای بررسی کارشناسی قرار می‌گیرد.
✔️گواهی‌های بهداشتی و استاندارد: مدارکی که نشان می‌دهد کالا مطابق ضوابط بهداشت گیاهی و استانداردهای اعلام‌شده تولید یا آماده‌سازی شده است.
✔️گواهی اصالت یا گواهی مبدأ: سندی صادرشده از کشور مبدا که منشا کالا و شرایط کشت یا تولید آن را تأیید می‌کند.
✔️مدارک بازرگانی تکمیلی: شامل اسناد حمل، مجوزهای صادراتی، یا مدارکی که صلاحیت واردکننده را برای دریافت مجوز قرنطینه نباتی نشان می‌دهد.

دلیل اهمیت مجوز قرنطینه نباتی گمرک
این مجوز نقش حیاتی در پیشگیری از انتقال آفات و بیماری‌های گیاهی دارد و به حفظ سلامت کشاورزی و محیط زیست کمک می‌کند. کنترل علمی و قانونی ورود محصولات نباتی، از خسارت‌های اقتصادی، کاهش بهره‌وری مزارع و تهدید تنوع زیستی کشور جلوگیری می‌کند.

برای اخذ مجوز قرنطینه نباتی به چه سازمانی مراجعه کنم؟
برای دریافت این مجوز، متقاضیان باید از طریق سازمان جهاد کشاورزی اقدام کنند. فرآیند بررسی و صدور مجوز قرنطینه نباتی زیر نظر واحد حفظ نباتات انجام می‌شود و مدارک مربوط به نوع کالا، مبدأ، مقصد و وضعیت بهداشتی محصول توسط کارشناسان ارزیابی خواهد شد.

جمع‌بندی

مجوز قرنطینه نباتی نقش کلیدی در تضمین سلامت محصولات گیاهی و جلوگیری از ورود آفات و بیماری‌های خطرناک به کشور دارد. بی‌توجهی به این مجوز می‌تواند منجر به خسارات اقتصادی، تأخیر در ترخیص و حتی معدوم‌سازی کالا شود. با آگاهی از قوانین، مدارک مورد نیاز و همکاری با کارشناسان حوزه کشاورزی و گمرک، می‌توان این فرآیند را سریع‌تر و مطمئن‌تر طی کرد و ریسک‌های تجاری را به حداقل رساند.

نگارنده مقاله آشنایی با مجوز قرنطینه نباتی : آقای مهندس مهدی شکوری،‌ مشاور و مدرس امور ترخیص کالا